Bảng, Trạng ganh nhau
20-04-2010

vinh-quy-bai-to.jpg

                                        Khoảng đời nhà Mạc

ở Hải Dương có hai người bạn ở gần làng nhau: Phạm Trấn ở làng Lâm Kiều và Ðỗ Uông ở làng Ðoàn Lâm

      Vào năm Quang Bảo đời Mạc Phúc Nguyên (1554- 1561), hai người cùng trạc ba mươi tuổi và cùng đỗ khoa thi hội. Ðến kỳ thi đình, Phạm Trấn đỗ Trạng nguyên, còn Ðỗ Uông thì đỗ Bảng nhãn. Trấn, sức học vốn kém Uông, nên hí hửng lắm, bảo: "Gìơ ta mới đè được thằng Uông đây!"

     Uông nghe nó  tức lắm. Lúc vinh quy, Trạng Trấn, Bảng Uông cùng về một đường. Bảng Uông không chịu nhường Trạng  Trấn đi trước, cứ dóng ngựa đi ngang hàng.

    Ðến làng Hoạch Trạch, dân chúng kéo nhau ra xem và xin thơ để đề vào chiếc cầu ở đầu làng. Ðó là chiếc cầu ngói hơn mười gian. Bảng, Trạng liền thách nhau qua bảy gian phải vịnh xong bài thơ; ai xong trước đi trước, không được tranh nhau.

       Lần ấy Trấn thắng, ai cũng chịu tài, chỉ Uông không phục, cho là thơ đã làm sẵn từ bao giờ. Rồi, lại dóng ngựa đi ngang hàng. Ðến làng Minh Luận, có người mới làm xong nhà, ra đón đường xin một bài thơ mừng nhà mới.  TrạngTrấn đọc luôn:

Năm năm thêm phú quý
Ngày ngày hưởng vinh hoa
Xưa có câu như thế
Nay mừng mới làm nhà.

       Lần này,  Bảng Uông đã có vẻ hơi chịu tài nhanh nhẹn của TrạngTrấn. Ðến cầu làng Ðoàn Lâm, tục gọi là Cầu Cốc, trong cầu có cô bán hàng tên là  Loan; hai người lại thách nhau làm bài thơ Nôm lấy đề là "Cô Loan bán hàng cầu Cốc". Hạn mỗi câu phải có hai giống chim, qua cầu phải xong, ai xong trước đi trước, nhất thiết không được tranh nhau nữa.  Trạng Trấn ngồi trên lưng  ngựa, đọc ngay rằng:

Quai vạc đôi bên cánh phượng phong
Dở giang bán chác lựa đồ công
Xanh le mở khép nem hồng mới
Bạc ác phô phang rượu vịt nồng...

       Bảng Uông bấy giờ mới thực sự chịu phục Trạng Trấn là nhanh trí và nhường cho Trạng đi trước, không tranh dành gì nữa.

                                                               (St- theo que huong )

Tác giả ĐT sưu tầm theo Que hương